Ka lebaka la litšenyehelo tsa bophelo tse ntseng li eketseha, ha ho mohla ho kileng ha e-ba le nako e molemo ho feta ena ea ho fokotsa likoloto tsa hau tsa matla le ho ba mosa ho polanete. Re hlophisitse malebela a mang ho thusa uena le ba lelapa la hau ho fokotsa tšebeliso ea hau ea matla ka phapusing e 'ngoe le e 'ngoe ea lehae la hau.
1. Ho futhumatsa ntlo – ha o ntse o sebedisa matla a manyane
Ho feta halofo ea litšenyehelo tsa rona tsa motlakase li sebelisoa ho futhumatsa le ho sebelisa metsi a chesang. Ho bohlokoa haholo ho sheba mekhoa ea rona ea ho futhumatsa matlo le ho bona hore na ho na le liphetoho tse nyane tseo re ka li etsang ho fokotsa litšenyehelo tsa rona tsa ho futhumatsa.
- Fokotsa thermostat ea hau.Ho theola tekanyo e le 'ngoe feela ho ka u bolokela £80 ka selemo. Beha sesupa-nako ho thermostat ea hau hore ho futhumatsa ha hao ho tle feela ha u ho hloka.
- Se ke oa futhumatsa likamore tse se nang lethoLi-thermostat tsa radiator ka bomong li bolela hore o ka fetola mocheso ka phapusing ka 'ngoe ka ho latela.
- Boloka mamati a pakeng tsa likamore tse haufi a koetsoeKa tsela ena, o thibela mocheso hore o se ke oa tsoa.
- Fokotsa mocheso oa hau ka hora e le 'ngoe ka letsatsi.Esita le ho sebelisa matla a fokolang hanyane letsatsi le letsatsi ho eketsa poloko ha nako e ntse e ea.
- Ntša mali li-radiator tsa hau. Moea o qabeletsoeng o ka etsa hore li-radiator tsa hau li se sebetse hantle, kahoo li tla lieha ho futhumala. Haeba u ikutloa u kholisehile ho e etsa ka bouena, bala tataiso ea rona ea mokhoa oa ho ntša mali li-radiator tsa hau.
- Fokotsa mocheso oa phallo ea ho futhumatsa. Boiler ea hau ea combi mohlomong e na le mocheso oa phallo o behiloeng ho likhato tse 80, empa mocheso o tlase oa likhato tse 60 ha o lekane feela ho futhumatsa ntlo ea hau ho fihlela boemong bo tšoanang empa ha e le hantle o ntlafatsa katleho ea boiler ea hau ea combi. Sena ha sea lokela litsamaiso tsohle kahoo fumana ho eketsehileng sehloohong sa rona sa mocheso oa phallo.
- Boloka mocheso o le kahare.Ho kwala masela a hao a ho fofonela kapa likharetene mantsiboea ho ka boela ha thibela tahlehelo ea mocheso ka ho fihla ho 17%. Etsa bonnete ba hore likharetene tsa hao ha li koahele li-radiator.
2. Malebela a ho boloka matla bakeng sa ntlo eohle
Tsetela ho lisebelisoa tse nang le tekanyo ea AHaeba o batla lisebelisoa tsa motlakase tse ncha tsa lapeng, etsa bonnete ba hore o hlahloba tekanyo ea matla. Ha tekanyo e le betere, sesebelisoa se sebetsa hantle haholo, kahoo o tla boloka chelete e ngata nakong e telele.
3. Kichine – fokotsa tšebeliso ea hau ea matla le metsi esita le ha u pheha le ho hlatsoa liaparo
- Emisa serame.Nwefatsa sehatsetsi sa hao sa sehatsetsi nako le nako ho se thibela ho sebedisa matla a mangata ho feta kamoo ho hlokahalang.
- Hloekisa ka mor'a sehatsetsi sa hau le sehatsetsi. Likhoele tse kolobisang tse nang le lerōle (tse sebelisetsoang ho pholile le ho kolobisa) li ka tšoara moea le ho baka mocheso - eseng seo u se batlang bakeng sa sehatsetsi sa hau. Li boloke li hloekile, 'me li tla lula li pholile, li sebelisa matla a fokolang.
- Sebelisa lipane tse nyane.Ha pane ea hao e le nyane, mocheso oo u tla o hloka o tla ba monyane. Ho sebelisa pane ea boholo bo nepahetseng bakeng sa lijo tsa hao ho bolela hore ho senyeha matla a fokolang.
- Boloka likoahelo tsa lipitsa li butsoeLijo tsa hao li tla futhumala kapele.
- Tlatsa mochini o hlatsoang lijana pele ho potoloho e 'ngoe le e 'ngoe. Etsa bonnete ba hore mochini oa hau oa ho hlatsoa lijana o tletse 'me o loketse maemo a theko e tlase. Ho feta moo, ho fokotsa potoloho ea ho hlatsoa hanngoe ka beke ho ka u bolokela £14 ka selemo.
- Belisa metsi ao u a hlokang feelaHo tlatsa ketlele ho feta tekano ho senya metsi, chelete le nako. Ho e-na le hoo, belisa metsi a mangata kamoo u hlokang kateng.
- Tlatsa sekotlolo sa hao sa ho hlatswa diaparo.Haeba o hlatsoa ka letsoho, o ka boloka £25 ka selemo ka ho tlatsa sekotlolo ho ena le ho tlohela pompo e chesang e tsholoha.
4. Ntloana ea ho hlapela – fokotsa litšenyehelo tsa hau tsa metsi le matla
Na u ne u tseba hore hoo e ka bang 12% ea bili ea motlakase ea ntlo e tloaelehileng e futhumatsoang ke khase e tsoa ho futhumatseng metsi bakeng sa lishaoara, libate le metsi a tsoang pompong e chesang? [Source Energy Savings Trust 02/02/2022]
Mona ke litsela tse ling tse potlakileng tsa ho boloka metsi le chelete likolotong tsa hau tsa motlakase
- Nahana ka sesupa-tsela sa metsi.Ho latela mofani oa metsi oa hao le tšebeliso ea metsi, u ka boloka chelete ka ho sebelisa sesupa-tsela sa metsi. Fumana hore na ke mang ea u fang metsi 'me u ikopanye le eena ho fumana ho eketsehileng.
5. Mabone a lapeng le lisebelisoa tsa elektroniki - boloka mabone a butsoe ka theko e tlase
- Fetola mabone a hao.Ho kenya mabone a LED ke tsela e ntle ea ho fokotsa tšebeliso ea matla lapeng. Energy Saving Trust e hakanya hore e tla bitsa ntlo e tloaelehileng hoo e ka bang £100 ho nkela mabone a eona kaofela sebaka empa e tla bitsa £35 ka tlase ho selemo ka matla.
- Tima maboneNako le nako ha o tswa ka phapusing, tima mabone. Sena se ka o bolokela tjhelete e ka bang £14 ka selemo.
6. Hlahloba hore na tefiso ea hau ea matla ke eona e molemohali bakeng sa hau
Ho hlahloba tefiso ea hau ea matla khafetsa le hona ho ka u bolokela chelete. Haeba u sa itokisetsa ho fetola tefiso ea hau ka lebaka la litheko tse phahameng tsa matla, re siele aterese ea hau ea lengolo-tsoibila, 'me re tla u tsebisa ha litheko li theoha.
7. Sesupa-tsela se bohlale se ka u thusa ho boloka chelete
Ho bohlokoa hona joale, ho feta leha e le neng pele, ho lula u laola matla a hau. Ka sesebelisoa se bohlale sa ho lekanya matla, u tla khona ho latela tšebeliso ea matla a hau habonolo le ho bona moo u ka bolokang chelete e le hore u ka fokotsa likoloto tsa hau le khabone ea hau.
Melemo e bohlale e kenyelletsa:
- Ntlafatsa mithara ea hau ntle le tefo e eketsehileng
- U laola lintho – u ka bona litšenyehelo tsa matla a hau
- Fumana likoloto tse nepahetseng haholoanyane
- Fumana tlhaloso e ikhethileng haholoanyane ea tšebeliso ea hau ea matla ka Energy Hub(1)
- Haeba o sebedisa dikarete kapa dinotlolo, o ka tlatsa tjhelete inthaneteng
8. Litsela tse ling tsa ho fokotsa matla lapeng
Ho na le litsela tse ngata tseo u ka thusang sepache sa hau le polanete ka ho ba le temoho e eketsehileng ka matla. Ho na le litsela tse ling tse ngata tseo u ka thusang ho fokotsa matla lapeng le ho boloka polanete ka nako e le 'ngoe. Fumana malebela a mangata a ho sebelisa matla hantle ho blog ea rona ea Energywise.
Nako ea poso: Mphalane-13-2022